Feriepenger - wszystko, co musisz wiedzieć o wynagrodzeniu urlopowym w Norwegii

Feriepenger przysługują każdemu, kto jest zatrudniony i otrzymuje wynagrodzenie. Rok naliczania feriepenger, to rok kalendarzowy poprzedzający rok urlopowy, a więc podstawą do wypłaty pieniędzy w 2021 roku jest zestawienie wynagrodzeń za rok 2020. Trzeba pamiętać, że feriepenger jest wynagrodzeniem, od którego również odciągany jest podatek, z czego wiele osób nie zdaje sobie sprawy.

Feriepenger w Norwegii - co to jest?

 

Feriepenger to wynagrodzenie urlopowe w Norwegii. W praktyce jest to procentowy dodatek do pensji, który pracownik wypracowuje bezpośrednio w ciągu roku kalendarzowego, poprzedzającego rok urlopowy. Co to oznacza dla Ciebie? Jeżeli zacząłeś pracę w Norwegii w 2021 roku, to dopiero w 2022 roku, w sezonie urlopowym, otrzymasz swoje pierwsze wynagrodzenie urlopowe. Jego wysokość zaś będzie oparta na Twoim dochodzie z 2021 roku.

 

Prawo o zasadach naliczania i wypłacania feriepenger jest zapisane w norweskiej ustawie urlopowej (ferieloven). Zgodnie z tą ustawą, jeśli rok wcześniej nie byłeś zatrudniony, nadal masz prawo do urlopu, ale w takim przypadku nie otrzymasz feriepenger. Czyli w podanym powyżej przykładzie, jeżeli zacząłeś pracę powiedzmy w lutym 2021 roku, to w wakacje 2021 roku masz prawo do urlopu, ale nie masz prawa do wynagrodzenia urlopowego. Do feriepenger będzie miał prawo dopiero w 2022 roku.

 

Prawo do otrzymania feriepenger przysługuje tylko pracownikom, czyli osobom, które są zatrudnione w jakiejś firmie i wykonują dla pracodawcy określoną pracę. W związku z tym jeżeli jesteś freelancerem lub osobą samozatrudnioną (prowadzisz działalność gospodarczą i masz numer organizacyjny), nie masz prawa do feriepenger na mocy norweskiej ustawy urlopowej.

 

Ile dni urlopu przysługuje Ci w Norwegii?

 

Jeśli pracujesz w Norwegii, masz prawo do 25 dni urlopu wypoczynkowego w ciągu roku. Osoby, które ukończyły 60. rok życia, mają do dyspozycji dodatkowe 6 dni urlopu.

 

W odróżnieniu od Polski, sobota jest w Norwegii dniem pracującym, więc jest wliczana do dni urlopowych. Jeżeli weźmiesz urlop na 3 tygodnie, to z Twojej puli urlopowej zniknie 18 dni (dni robocze + soboty). W Polsce Twoja pula dni urlopowych pomniejszyłaby się tylko o 15 dni (dni robocze).

 

Układ zbiorowy - jaki ma wpływ na Twój urlop

 

Pracownicy, którzy są objęci układem zbiorowym w LO / NHO, w sektorze państwowym, sektorze miejskim lub innych mniejszych układach zbiorowych, otrzymują 5 tygodni urlopu wypoczynkowego (zamiast 4 tygodni), co stanowi 30 dni roboczych. Przypominamy - tydzień urlopu w Norwegii to 5 dni roboczych + sobota. 

 

Osoby powyżej 60. roku życia, które są objęte układem zbiorowym, mają prawo do 6 tygodni urlopu. 

 

Jaka jest wysokość feriepenger? 

 

Wysokość feriepenger jest uzależniona od długości urlopu, czyli od tego, czy jesteś objęty układem zbiorowym.

  • Urlop przez 4 tygodnie

    Jeśli Twój urlop wynosi 4 tygodnie i 1 dzień (25 dni, w przypadku 6-dniowego tygodnia pracy), bądź 4 tygodnie i 2 dni (21 dni, w przypadku 5-dniowego tygodnia pracy), Twoje feriepenger będą stanowić 10,2% pensji brutto z ubiegłego roku.
  • Urlop przez 5 tygodni

    Jeśli masz prawo do 5 tygodni urlopu (25 dni w przypadku 5-dniowego tygodnia pracy lub 30 dni w przypadku 6-dniowego tygodnia pracy), stawka wynagrodzenia urlopowego wyniesie 12,0% - jest to możliwe, jeśli jesteś objęty układem zbiorowym.

 

Wyższe feriepenger dla 60-latków

 

Pracownikom, którzy ukończą 60 lat, przysługuje jeden dodatkowy tydzień urlopu. Oznacza to, że otrzymają oni o 2,3% większą kwotę feriepenger (łącznie 12,5%) w stosunku do tego, co otrzymywali wcześniej. Jeśli już wcześniej w ramach układu zbiorowego przysługiwało im 5 tygodni urlopu i stawka 12% feriepenger, to po ukończeniu 60 roku życia otrzymują łącznie 6 tygodni urlopu oraz feriepenger, stanowiące 14,3% wynagrodzenia (powiększenie o 2,3%). Podwyższone stawki nie dotyczą osób, których dochody są wyższe niż 6 G.

 

Wypłata feriepenger - kiedy możesz się spodziewać?

 

Zgodnie z ustawą urlopową, pracodawca musi wypłacić pracownikowi feriepenger w ostatni dzień jego pracy przed urlopem. Prawo dopuszcza, aby pracownik mógł żądać wypłaty feriepenger najpóźniej na tydzień przed rozpoczęciem urlopu. Wiele firm ma jednak własne, sztywnie ustalone daty wypłacania feriepenger i nie zawsze prośby pracowników są brane pod uwagę. Jeżeli urlop jest podzielony, wynagrodzenie urlopowe jest odpowiednio wypłacane w transzach. Ustawa urlopowa nie zezwala na wypłacanie feriepenger jako części miesięcznego wynagrodzenia.

 

Musisz wykorzystać swój urlop w Norwegii!

 

Każdy pracownik ma również obowiązek wykorzystać przysługujące mu dni urlopowe. Dni urlopu, które nie zostały wykorzystane w danym roku, muszą zostać wykorzystane w roku następnym. Ważną kwestią jest brak możliwości otrzymania ekwiwalentu pieniężnego w zamian za niewykorzystanie urlopu - takie działanie jest niezgodne z prawem. Opcja ta jest tylko możliwa w przypadku, w którym umowa o pracę zostaje rozwiązana.

 

Z jakich dochodów wyliczamy feriepenger?

 

Feriepenger powinieneś obliczać na podstawie wynagrodzenia brutto, które uzyskałeś w ubiegłym roku. Czyli jeżeli zarobiłeś 400 000 NOK brutto w 2021 roku, to powinieneś dostać 40 800 NOK (400 000 NOK x 10,2%) feriepenger w okresie wakacyjnym, w 2022 roku. 

 

Do podstawy feriepenger wliczają się następujące składniki:

  • podstawowe wynagrodzenie, 
  • premie / prowizje, 
  • płaca za nadgodziny,
  • dodatek za szczególnie trudne warunki pracy (smusstillegg), 
  • dodatek za pracę na akord / pracę w systemie zmianowym,
  • zasiłek chorobowy, wypłacony w okresie pracodawcy (pierwsze 16 dni chorobowego),
  • zasiłek chorobowy do 10 dni wypłacany przez pracodawcę w przypadku choroby dziecka lub opiekuna,
  • całkowicie lub częściowo bezpłatne wyżywienie.

Świadczenia, które nie są wliczane do podstawy feriepenger: 

  • zwroty kosztów (utrzymanie samochodu, wyżywienie, zakwaterowanie), 
  • stypendia edukacyjne,
  • udział z dywidendy / zysku netto, składki emerytalne, składki ubezpieczeniowe,
  • świadczenia rzeczowe (bezpłatny samochód, bezpłatny telefon, przystępna pożyczka, bezpłatne mieszkanie), 
  • honorarium zarządu.

 

Feriepenger a podatek w Norwegii

 

Feriepenger jest wypłacane bez potrącania podatku. Dlatego wielu Polaków w Norwegii zakłada błędnie, że wynagrodzenie urlopowe nie jest opodatkowane. Nic bardziej mylnego! Feriepenger jest bowiem wynagrodzeniem, zawartym w zwykłej pensji, która podlega opodatkowaniu. Oznacza to, że podatek, który powinieneś zapłacić od feriepenger, płacisz z pozostałych miesięcznych pensji w roku w ramach zaliczki na podatek (forskuddstrekk).

 

W listopadzie lub grudniu płacisz zwykle połowę zaliczki na podatek, co oznacza, że podatek za 12 miesięcy jest płacony w ciągu 10,5 miesiąca.

 

Zmiana pracy a feriepenger

 

Jeżeli Twój stosunek pracy zostaje rozwiązany (niezależnie od powodu), pracodawca ma obowiązek wypłacić Tobie feriepenger, które wypracowałeś sobie w ubiegłym roku oraz w bieżącym roku. Powinieneś otrzymać całe wypracowane feriepenger wraz z ostatnią pensją. Oznacza to także, że w takim przypadku feriepenger zostaną opodatkowane podczas ich wypłacenia.

 

Jeśli chcesz, to możesz poprosić pracodawcę o wypłacenie feriepenger w następnym roku, w takim przypadku feriepenger zostaną wypłacone bez dodatkowego potrącenia podatkowego.

 

Feriepenger a zasiłki z NAV

 

Możesz otrzymać wynagrodzenie urlopowe również w sytuacji, gdy w ubiegłym roku pobierałeś zasiłki z NAV. 

 

Dotyczy to następujących zasiłków: 

  • Zasiłek ciążowy (svangerskapspenger) - stawka feriepenger w tym przypadku wynosi 10,2% zasiłku otrzymywanego maksymalnie do 64 dni.
  • Zasiłek chorobowy (sykepenger) - stawka feriepenger w tym przypadku wynosi 10,2% zasiłku otrzymywanego maksymalnie do 48 dni.
  • Zasiłek rodzicielski (foreldrepenger)

    - wypłacanie zasiłku rodzicielskiego przez 49 tygodni (100% pensji) - feriepenger w tym przypadku będzie wynosić 10,2% wypłacanej kwoty i jest naliczane na podstawie 12 tygodni pobierania zasiłku.

    - wypłacanie zasiłku rodzicielskiego przez 59 tygodni (80% pensji) - feriepenger w tym przypadku będzie wynosić 10,2% wypłacanej kwoty i jest naliczane na podstawie 15 tygodni pobierania zasiłku.
  • Zasiłek pielęgnacyjny (pleiepenger) - feriepenger w tym przypadku wynosi 10,2 % kwoty zasiłku i jest odliczane do 12 pierwszych tygodni jego pobierania.

 

Autorzy: Agnieszka Klimek, Marcin Szulc / NorEkspert

 

Źródła: smartepenger.no, nav.no

 

Formularz kontaktowy
Zobacz inne artykuły dotyczące podatków w Norwegii:

Chcesz złożyć lub poprawić PIT w Polsce za dochody z Norwegii? Zobacz, dlaczego musisz to zrobić!

Nie udało Ci się złożyć PIT w Polsce za dochody z Norwegii w 2021 roku? Twój PIT zawiera błędy? Przekonaj się, dlaczego musisz to naprawić.

16 000 NOK zwrotu podatku z Norwegii i 0 zł w Polsce - zobacz, jak rozliczyliśmy Pana Andrzeja

Typowe rozliczenie norweskich dochodów i podatku dla polskiego rezydenta podatkowego. Zobacz, jak uzyskaliśmy najlepszy możliwy wynik rozliczenia.

Status pendler za 2021 rok - czy to nadal się opłaca Polakom w Norwegii?

Najpopularniejszy zestaw ulg podatkowych dla Polaków w Norwegii. Kiedyś oznaczał minimum 20-30 000 NOK zwrotu podatku. Jak jest teraz? Czy nadal warto z niego korzystać? Wyjaśniamy od A do Z!

Masz pytania? Zadzwoń pod nr +48 58 535 93 43 lub wypełnij formularz kontaktowy