Sytuacja ekonomiczna w Norwegii, rosnące koszty życia oraz zmiany na rynku pracy sprawiają, że część mieszkańców kraju fiordów może znaleźć się w trudnej sytuacji finansowej. NAV (norweski Urząd Pracy i Opieki Społecznej) oferuje w takich przypadkach wsparcie, które ma pomóc osobom niemającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Dotyczy to również imigrantów, w tym Polaków mieszkających w Norwegii.
Jedyną drogą dla osób, które nie mają prawa do zasiłku dla bezrobotnych (dagpenger) lub innych świadczeń, a straciły płynność finansową, jest wnioskowanie o pomoc socjalną z NAV (norw. økonomisk sosialhjelp).
Pomoc z NAV? Zrób to skutecznie.
Na czym polega pomoc socjalna z NAV?
Pomoc socjalna to świadczenie pieniężne, które ma charakter tymczasowy. Ma ono zapewnić okresowe wsparcie osobom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów utrzymania ani zapłacić rachunków. Celem świadczenia jest pomoc w usamodzielnieniu się i powrocie do stabilnej sytuacji materialnej.
NAV rozpatruje każdy wniosek indywidualnie. Przed przyznaniem pomocy urząd sprawdza, czy wnioskodawca wyczerpał inne możliwości uzyskania dochodu (np. praca, zasiłek dla bezrobotnych, inne świadczenia). Wysokość pomocy jest uznaniowa i zależy od konkretnej sytuacji życiowej, dochodów oraz niezbędnych wydatków wnioskodawcy.
Jakie wydatki może pokryć NAV?
Pomoc socjalna ma zapewnić środki na pokrycie podstawowych potrzeb. NAV może przykładowo zagwarantować pieniądze na:
- Koszty utrzymania (livsopphold) – wydatki na jedzenie, ubrania, środki higieniczne, telefon, internet, transport oraz aktywność w czasie wolnym.
- Mieszkanie i energię – wydatki na czynsz, prąd, ogrzewanie oraz opłaty komunalne.
- Zdrowie – koszty wizyt u lekarza, psychologa, dentysty oraz zakup niezbędnych leków.
- Dzieci – NAV bierze pod uwagę potrzeby dzieci, w tym koszty przedszkola, świetlicy (SFO) czy zajęć dodatkowych. Co ważne, od 2023 roku zasiłek rodzinny (barnetrygd) nie jest wliczany do dochodu przy obliczaniu pomocy socjalnej.
- Kaucję (depositum) – pomoc w formie gwarancji lub wpłaty na konto depozytowe przy wynajmie mieszkania.
Przykładowe stawki wsparcia (wytyczne państwowe na 2026 rok)
Poniższe kwoty to państwowe stawki orientacyjne (veiledende satser), które służą jako punkt wyjścia do obliczeń. Gminy (kommune) mogą stosować własne, nieco inne stawki:
- Osoba samotna: 8 300 NOK miesięcznie
- Małżeństwo / partnerzy: 13 800 NOK miesięcznie
- Osoba w gospodarstwie wspólnym (np. pokój w mieszkaniu): 6 950 NOK miesięcznie
- Dziecko (0–5 lat): 4 050 NOK miesięcznie
- Dziecko (6–10 lat): 4 150 NOK miesięcznie
- Dziecko (11–17 lat): 5 400 NOK miesięcznie
Uwaga: Koszty mieszkania i prądu są zazwyczaj doliczane osobno do powyższych kwot.
Kto może się ubiegać o pomoc?
Podstawowym warunkiem jest legalny pobyt w Norwegii. Oznacza to, że Polacy mieszkający i przebywający w Norwegii mają prawo do wnioskowania o pomoc. Osoby przebywające fizycznie za granicą (np. w Polsce) nie mają prawa do tego świadczenia.
NAV oczekuje, że wnioskodawca w pierwszej kolejności wykorzysta własne zasoby. Posiadanie znacznych oszczędności na koncie może wpłynąć na decyzję odmowną lub nakaz ich wykorzystania przed otrzymaniem wsparcia.
Jakie dokumenty należy przedstawić?
Wniosek można złożyć elektronicznie na stronie nav.no lub w formie papierowej. NAV decyduje, jakie dokumenty są potrzebne, ale najczęściej wymagane są:
- Dowód tożsamości i ważne pozwolenie na pobyt (jeśli dotyczy),
- Rozliczenie podatkowe (Skattemelding i Skatteoppgjør),
- Odcinki z pensji (Lønnsslipp) lub dokumentacja braku dochodu,
- Wyciągi bankowe ze wszystkich kont (zazwyczaj z ostatnich 3 miesięcy),
- Umowa najmu mieszkania oraz faktury za czynsz, prąd i inne opłaty,
- Dokumentacja wydatków na zdrowie lub leczenie dentystyczne.
Ograniczaj wydatki i współpracuj z NAV!
Oprócz podstawowych wymogów formalnych oraz dokumentacji NAV może ustalić warunki (vilkår) otrzymywania pomocy socjalnej. Celem jest jak najszybsze usamodzielnienie się osoby otrzymującej wsparcie, dlatego NAV może wymagać m.in.:
- ograniczenia niektórych stałych wydatków,
- aktywnego poszukiwania pracy,
- udziału w ustalonych aktywnościach, kursach lub działaniach,
- podnoszenia kwalifikacji poprzez szkolenia i edukację,
- regularnych spotkań i współpracy z prowadzącym w NAV.
Nie musisz radzić sobie sam.
Jakie są szanse na uzyskanie pomocy?
Każda osoba przebywająca legalnie w Norwegii, która znalazła się w krytycznej sytuacji finansowej, ma prawo ubiegać się o wsparcie. Jeśli faktycznie nie posiadasz środków na podstawowe potrzeby, a wyczerpałeś inne możliwości (takie jak zasiłek dla bezrobotnych czy praca), Twoje szanse na otrzymanie pomocy są bardzo duże.
Warto złożyć wniosek o pomoc socjalną z NAV, aby ustabilizować swoją sytuację materialną i zyskać czas na znalezienie nowego źródła dochodu. Pamiętaj, że system ten został stworzony właśnie po to, by pomagać mieszkańcom Norwegii w przetrwaniu najtrudniejszych okoliczności życiowych i ułatwić im powrót do pełnej samodzielności.